"BŁĘKITNY SAN"

 

SZLAK WODNY

San jest jedną z najpiękniejszych rzek w Polsce. Liczy 457,8 km długości, powierzchnia jego dorzecza wynosi 16,9 tys. km2. Od swych źródeł, aż po wylot z Karpat pod Przemyślem, wije się w obrębie gór i pogórzy, gdzie tworzy malownicze przełomy, często głęboko wcinając się w podłoże fliszowe. Odcinek rzeki między Zwierzyniem a Przemyślem o długości 158 km znakomicie nadaje się do wypraw kajakowych, a najlepsze miesiące na jego pokonanie przypadają na kwiecień, maj i czerwiec. Liczne ośrodki wypoczynkowe i kempingi umożliwiają zaplanowanie spływu bez korzystania z namiotu. Chcąc wykorzystać energię rzeki, w połowie XX w. wybudowano na Sanie, w Solinie i Myczkowcach, duże elektrownie wodne. W wyniku budowy zapory wodnej w Solinie powstał największy sztuczny zbiornik wodny w Polsce o powierzchni 2,2 tys. ha. Jezioro Solińskie jest doskonałym miejscem dla miłośników sportów wodnych.

Od Przemyśla do ujścia do Wisły San ma już charakter nizinny, płynie łagodnymi skrętami i na odcinku 173 km jest dostępny dla różnych płaskodennych jednostek pływających o małym zanurzeniu. Koryto rzeki jest częściowo uregulowane i obwałowane z wysokimi i na długich odcinkach niedostępnymi brzegami oraz kamienistymi, a niżej piaszczystymi plażami, sprzyjającymi kąpielom. Zalewowe dno doliny Sanu zajmują łąki i fragmenty lasów łęgowych, a liczne starorzecza świadczą o wcześniejszym meandrowaniu rzeki. San uchodzi do Wisły koło Dąbrówki Pniowskiej poniżej Sandomierza w 279,7 km jej biegu. Charakterystyczne odcinki turystycznego szlaku wodnego:

  • graniczny odcinek górnego Sanu od ujścia potoku Negrylów do Procisnego
  • obowiązkowy odcinek Górskiej Odznaki Kajakowej PTTK z Procisnego do Rajskiego
  • szlak wodny środkowego Sanu ze Zwierzynia do Przemyśla
  • szlak wodny dolnego Sanu z Przemyśla do ujścia do Wisły

 

SAN GÓRSKI

Turystyczny szlak wodny rzeki San rozpoczyna się na 449. kilometrze biegu rzeki w środku obszaru zwanego potocznie workiem bieszczadzkim, w Siankach, u ujścia potoku Negrylów. Obok zabudowania sezonowego schronu turystycznego Bieszczadzkiego Parku Narodowego to ostatnie latem zamieszkałe miejsce przy południowo-wschodniej granicy Polski. Jedyne miejsce do pozostawienia prywatnego samochodu na czas spływu. Biegnie tędy ścieżka przyrodniczo-historyczna „W dolinie Górnego Sanu”, którą można dojść do źródeł Sanu. Wąska w tym miejscu dolina rzeczna przedziera się pomiędzy górami Szczob (818 m n.p.m.) po stronie polskiej i Wierszek (851 m n.p.m.) po stronie ukraińskiej.

 

JEZIORA ZAPOROWE

Zalew soliński jest największym w Polsce sztucznym zbiornikiem wodnym retencyjno-energetycznym o rekordowej pojemności 474 mln m³, powierzchni 22 km² i linii brzegowej 156 km. Powstał jako odpowiedź na potrzebę ochrony doliny Sanu przed powodziami. Jego utworzenie, podobnie jak wysiedlenia ludności w latach 1945-47, zdecydowało o współczesnym obliczu Bieszczadów i zapoczątkowało pisanie niemal od początku historii tego regionu. Malownicze położenie zalewu solińskiego od lat przyciąga turystów. Na obrzeżach jezior powstały liczne ośrodki wypoczynkowe, kempingi i pola namiotowe, a nawet budynki sanatoryjne. Rozległy akwen umożliwia uprawianie różnych odmian rekreacji i sportów wodnych, wśród których najpopularniejsze jest żeglarstwo, windsurfing i wędkarstwo. Kajakarzy pojawia się tu stosunkowo niewielu. Na całym jeziorze nie wolno używać silników spalinowych (oprócz statków pasażerskich „Białej Floty” oraz motorowych łodzi ratunkowych). Panuje spokój i cisza. W Jeziorze Solińskim bytuje wiele gatunków ryb, m.in.: okonie, sandacze i szczupaki. Do Jeziora Myczkowskiego wprowadzono amura białego, który ma ograniczyć rozwój roślinności wodnej. Wycieczki kajakowe dobrze rozpoczynać w Rajskiem. Znajduje się tam ośrodek wypoczynkowy z wypożyczalnią kajaków. Sprzęt można wypożyczyć także w szeregu innych, wymienionych dalej ośrodkach wypoczynkowych i przystaniach wodnych. Do kajakowania po jeziorach nie polecam krótkich i ciężkich kajaków górskich. Pokonywanie nimi spokojnych wód zalewu jest raczej uciążliwe.

 

OD ZWIERZYNIA DO PRZEMYŚLA

San z Bieszczadów spływa na Pogórze Bukowskie, między Leskiem i Sanokiem płynąc szeroką, rozległą doliną. Nad jego prawym brzegiem, prawie równolegle do biegu rzeki, ciągną się Góry Słonne, przez które San przełamuje się w okolicy Trepczy i Międzybrodzia, zmieniając kierunek biegu na północny. Płynąc w dalszym ciągu pomiędzy pogórzami Dynowskim i Przemyskim, poniżej Dynowa zmienia wyraźnie kierunek na wschodni i utrzymuje go aż do Przemyśla. Dalszy nizinny przebieg rzeki przez Kotlinę Sandomierską ustala się ostatecznie w okolicach Medyki w kierunku północno-wschodnim. Szlak wodny środkowego Sanu ze Zwierzynia do Przemyśla posiada długość 158 km i przeciętny spadek na całej trasie 0,95‰ (na poszczególnych odcinkach od 1,7‰ do 0,6‰). Rzeka wije się malowniczo w obrębie gór i wysokich pogórzy, i tworzy kilka razy naturalne przełomy, mocno wcinając się w podłoże. Stan wody w korycie uzależniony jest od pracy elektrowni Solina i potrafi znacząco zmienić się w ciągu kilku godzin. Najdłużej wysokie stany wody utrzymują się w okresie wiosennym, ale i w lipcu, ze względu na opady w górach, bywają wysokie, odpowiednie do spływu. W późniejszych miesiącach wyraźnie zmniejszają się. Z uwagi na większy spadek koryta i skaliste dno, trudniejszy do pokonania jest odcinek ze Zwierzynia do Sanoka. Dlatego większość spływów kajakowych zaczyna się dopiero w Sanoku. Liczne ośrodki wypoczynkowe i kempingi ułatwiają spływ, umożliwiając jego zaplanowanie bez konieczności korzystania z namiotu. Przed laty we wsiach leżących nad Sanem duże znaczenie miało rybołówstwo i flisactwo. Wybudowanie w latach 50. i 60. XX w. w Myczkowcach i Solinie wysokich zapór wodnych bez przepławek wpłynęło negatywnie na życie ryb wędrownych. Wcześniej rybacy odławiali kilkadziesiąt ton ryb rocznie. Powyżej Przemyśla przeważnie łowiono świnkę i brzanę, a jeszcze poniżej certę. Po wybudowaniu zapór połowy zmniejszyły się drastycznie. Barierą dla ryb łososiowatych, certy i węgorzy jest także próg ujęcia wodnego w Ostrowie koło Przemyśla. Jeszcze na początku XX w. rybacy wypływali na rzekę w łodziach dłubanych w pniu jodły, dla trwałości opalanych w ogniu. Zwano je czółnami. Były one długie na około 7 m i szerokie na 1 m. Później zaczęto budować łodzie z desek, tzw. krypy. Oprócz rybołówstwa, mieszkańcy nadsańskich osad trudnili się spławianiem drewna do tartaków Przemyśla i Niska. Było to ciężkie, ale dobrze płatne zajęcie. Jeszcze w latach 50. XX w. żywe były w Babicach wspomnienia dawnego flisu do Gdańska pod wodzą miejscowych retmanów.

 

SAN NIZINNY

San jako rzeka nizinna płynie od Przemyśla przez Kotlinę Sandomierską, a jego ostateczny kierunek północno-zachodni ustala się w okolicach Medyki. San tworzy tutaj szeroką bruzdę erozyjną o długości ponad 130 km i przeciętnej szerokości 10 km, nazwaną Doliną Dolnego Sanu. Zalewowe dno doliny zajmują łąki i fragmenty lasów łęgowych, a liczne starorzecza świadczą o wcześniejszym meandrowaniu rzeki. Poniżej ujścia Wisłoka i Wiaru występują kotlinowe rozszerzenia doliny do 15 km. San uchodzi do Wisły koło Dąbrówki Pniowskiej poniżej Sandomierza w 279,7 km jej biegu. Wzdłuż doliny Sanu biegnie stary, ważny szlak komunikacyjny z Sandomierza do Przemyśla. Od Przemyśla do ujścia do Wisły San posiada nizinny charakter, płynie łagodnymi skrętami i jest dostępny nie tylko dla kajaków, ale i dla różnych płaskodennych jednostek pływających o małym zanurzeniu. Koryto rzeki jest częściowo uregulowane i obwałowane, z wysokimi, często na długich odcinkach niedostępnymi brzegami i kamienistymi, a następnie piaszczystymi plażami, sprzyjającymi kąpielom.

 

FLISACY

Odkrywanie rzeki San bezapelacyjnie kojarzy się z Flisakami. 

Bractwo Flisackie pod wezwaniem świętej Barbary w Ulanowie powstało 8 września 1991r. Za główny cel swojej działalności, przyjęło kultywowanie flisackich tradycji Ulanowa oraz rozwój kulturalny ziemi ulanowskiej. Już w 1993 roku został zorganizowany po raz pierwszy od 1939 roku spław tratwiany z Ulanowa do Gdańska, o nazwie "Flis Szlakiem Praojców" (724 km w 26 dni).

Następne flisy na tej samej trasie odbyły się w 1996 i w 1997 roku. W sumie od 1993 roku do Bractwo brało udział w kilkudziesięciu spławach flisackich po różnych rzekach Polski.

Podczas Międzynarodowego Zjazdu Flisaków we Włoszech w 2005 r. stowarzyszenie z Ulanowa zostało przyjęte do Międzynarodowego Stowarzyszenia Flisaków, zrzeszającego 26 organizacji. 

Od kwietnia do października Bractwo oferuje turystyczne spływy galarami- drewnianymi, płaskodennymi jednostkiami, które zabirają kilkanaście osób na pokład. 

Spływy galarami to nie tylko doskonały wypoczynek, ale możliwość zapoznania się z flisacka historią, przyśpiewkami a także doskonałymi potrawami, których zakosztować można tylko w Ulanowie.


Bractwo Flisackie p.w. św. Barbary
ul. Rynek 5, 37-410 Ulanów
tel. +48 608 667 775
tel. +48 660 002 806

e-mail: flisacy@poczta.onet.pl
www.flisacy.ovh.org

 

Kalendarz wydarzeń

NdPnWtSrCzPtSo
      
16
17
18
19
21
22
23
24
27
28
29
30
      
Podkarpacka Regionalna Organizacja Turystyczna wykorzystuje cookies, które są umieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo zmienić te ustawienia, korzystając z ustawień przeglądarki internetowej. Więcej informacji w polityce cookies.