SZLAK RODOWY GNIAZD LUBOMIRSKICH

 

TRANSGRANICZNY SZLAK TURYSTYCZNY

Zapraszamy do przemierzenia arystokratycznego szlaku, wytyczonego na terenach południowo-wschodniej Polski i północnej Słowacji, łączącego kilka gniazd rodowych magnackiej rodziny Lubomirskich. Przedstawiciele tego wielce zasłużonego dla Polski rodu posiadali majętności obejmujące znaczne obszary kraju, dziś po części znajdujące się na terytorium Słowacji i Ukrainy. Przez cztery wieki aktywnej obecności w dziejach Rzeczpospolitej Lubomirscy pozostawili swój trwały ślad w jej historii. Piastując najwyższe godności wpływali na losy ojczyzny, wykazywali się patriotyzmem i męstwem, biorąc udział w wielu wojennych kampaniach, zarządzając majątkami własnymi i królewskimi, wpływali na rozwój gospodarczy kraju, byli mecenasami nauki i sztuki, fundowali szkoły i instytucje naukowe, wznosili wspaniałe rezydencje i świątynie, zakładali parki i ogrody, wspierali artystów i gromadzili ich dzieła. Ród Lubomirskich dał Polsce polityków, wodzów, żołnierzy, mecenasów, filantropów, literatów, naukowców i artystów. Ich siedziby stanowiły centra krzewiące wiedzę ekonomiczną, gospodarczą i kulturalną.

 

Turystyczny szlak gniazd rodowych Lubomirskich wiedzie przez najciekawsze miejscowości związane z magnackim rodem na terenach województwa podkarpackiego w Polsce i okręgu preszowskiego na Słowacji. Element łączący stanowią obiekty historyczne wzniesione w okresie od XVI do XIX wieku. Znamienny jest fakt, że wiele z nich zachowało się do dziś w doskonałym stanie lub zostało do takiego stanu doprowadzone dzięki pracom restauratorskim. Obecnie mieszczą się w nich muzea, placówki kulturalne, obiekty noclegowe, siedziby urzędów i władz lokalnych.

Celem prezentowanego szlaku gniazd rodowych jest promowanie skarbów kultury narodowej, zachęcanie do odwiedzania ciekawych zakątków naszego kraju i szeroko rozumiana edukacja historyczna. Poszczególne linie i gałęzie rozrastającej się rodziny obierały za siedziby różne miejscowości; i tak jedna z nich osiadła w Łańcucie, inna w Przeworsku, a kolejna w Rzeszowie, by z czasem przenieść się do Rozwadowa i Charzewic (dziś dzielnic Stalowej Woli). Za sprawą posiadanego starostwa przez dziesiątki lat rezydowali w Starej Lubowli.

Szlak turystyczny gniazd rodowych Lubomirskich ma swój początek w Stalowej Woli, a kończy się w Podolińcu na Słowacji (całkowita długość wynosi 488 km). Spośród 18 wyeksponowanych miejscowości, dziewięć zaliczonych zostało do gniazd rodowych, a pozostałe określono jako ważniejsze miejscowości położone na szlaku, godne zainteresowania ze względu na związki z Lubomirskimi (choć nie zachowały się tam znaczące ślady ich działalności) lub inne walory historyczne i krajoznawcze.

Dodatkową atrakcją jest fakt, że szlak poprowadzono przez zróżnicowane krajobrazowo krainy geograficzne i przyrodnicze. Na odcinku Stalowa Wola – Rzeszów wiedzie prawie płaskimi terenami Kotliny Sandomierskiej – położoną w widłach Wisły i Sanu równiną, której wysokości bezwzględne zawierają się w granicach 143–266 m. Wbrew pozorom, nie jest to teren całkowicie monotonny i jednorodny. Część północną i południową zajmują szerokie podmokłe równiny, a obszar środkowy urozmaicają wzniesienia wydmowe. Następnie od Boguchwały przez Rzeszów, Łańcut, Przeworsk i dalej do Przemyśla, szlak biegnie u podnóża Karpat. Odcinek od Przemyśla do Sanoka prowadzi przez piękne krajobrazowo Pogórze Przemysko-Dynowskie oraz Góry Słonne, gdzie mija najwyższy punkt na trasie – 620 m n.p.m. Teren ten zaliczany jest do Pogórza Karpackiego. Jest to obszar urozmaicony licznymi pasmami wzgórz, których wysokości wahają się od 300 do 600 m. Atrakcją regionu są doliny rzeczne Wisłoka, Wisłoki i Sanu. Dalej, z Sanoka do Miejsca Piastowego, szlak wiedzie urozmaiconą krainą, nazywaną Dołami Jasielsko-Sanockimi. Z Miejsca Piastowego przez Duklę, wzniesieniami Beskidu Niskiego prowadzi do Przełęczy Dukielskiej i w tym miejscu przecina granicę polsko-słowacką (Barwinek – Wyżny Komarnik). Beskid Niski, który położony jest po polskiej i słowackiej stronie Karpat, charakteryzują pokryte lasami łagodne wzgórza z długimi grzbietami i kopulastymi szczytami o wysokości 600–900 m. Następnie, na Słowacji szlak przechodzi południowym podnóżem Karpat; najpierw zachodnią częścią Wyżyny Ondawskiej (Świdnik – Bardejów), dalej Pogórzem Cerchowskim i kończy się na Spiszu (Stara Lubowla i ostatni punkt trasy – Podoliniec). Do najważniejszych obiektów szlaku należą te zlokalizowane w gniazdach rodowych Lubomirskich. Są to:

1. Rozwadów i Charzewice – zabudowania podworskie (w Charzewicach),gmach zwany zamkiem (w Rozwadowie), kościół i klasztor o.o. Kapucynów.

2. Baranów Sandomierski – zespół parkowo-zamkowy, kościół parafialny św. Jana Chrzciciela z przeł. XVI i XVII w.

3. Boguchwała – pałac z 1728 r. , kościół parafialny z 1729 r.

4. Rzeszów – zamek, pałac letni (1712), dawne kolegium i klasztor pijarów, zespół klasztorny bernardynów, kościół farny św. Stanisława i św. Wojciecha.5. Łańcut – zespół zamkowy z 33 ha parkiem (XVI w.), Zameczek Romantyczny (1805), zespół klasztorny dominikanów z przeł. XV i XVI w., neogotycki kościół farny św. Stanisława z 1488 r.

6. Przeworsk – zespół pałacowo-parkowy z przeł. XVIII i XIX w., klasztor bernardynów (1461), klasztor sióstr miłosierdzia z XVIII w.

7. Przemyśl – zespół pałacowo-parkowy z XIX w., klasztor dominikanek (1595), kościół franciszkanów św. Marii Magdaleny (1778), budynek kolegium jezuickiego św. Jana Chrzciciela (1635).

 

Informacje szczegółowe: www.szlak-lubomirskich.stalowawola.pl

 

Zamek Lubomirskich w Rzeszowie (fot. A. Krzykwa)


Dawny pałac Lubomirskich w Rozwadowie, obecnie Muzeum Regionalne w Stalowej Woli (fot. A. Krzykwa)


Pałac Lubomirskich w Boguchwale (fot. A. Krzykwa)


Pałac Lubomirskich w Przeworsku, obecnie Zespół Pałacowo-Parkowy (fot. A. Krzykwa)


Zamek w Starej Lubowni (fot. A. Krzykwa)

Kalendarz wydarzeń

NdPnWtSrCzPtSo
      
16
17
18
19
21
22
23
24
27
28
29
30
      
Podkarpacka Regionalna Organizacja Turystyczna wykorzystuje cookies, które są umieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo zmienić te ustawienia, korzystając z ustawień przeglądarki internetowej. Więcej informacji w polityce cookies.